Η χλωρίδα της Σάμου

(κείμενο φωτογραφίες : Γιώργος Φάκας )

Τα νησιά του Αν. Αιγαίου συμβάλλουν ιδιαίτερα στον πλούτο της Ελληνικής χλωρίδας γιατί σαυτά φύεται αφενός μεγάλος αριθμός ειδών και αφετέρου παρουσιάζουν μεγάλη συγκέντρωση ενδημικών φυτών. Επί πλέον τα νησιά αυτά αποτελούν το δρόμο της μετανάστευσης των ασιατικών κυρίως ειδών προς τον Ελληνικό χώρο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη γενικότερα.
Στη Σάμο έχουν καταγραφεί περίπου 1400 είδη αυτοφυών φυτών από τα 5700 που υπάρχουν σε όλο τον Ελλαδικό χώρο. Μάλιστα τα 9 είδη από αυτά είναι αποκλειστικά ενδημικά του νησιού, τα 13 είναι ενδημικά των νησιών του Αιγαίου και υπάρχουν και 16 τα οποία είναι ενδημικά της Ελλάδας (είναι εντυπωσιακός ο βοτανικός πλούτος του νησιού αυτού, ο οποίος στην κυριολεξία μένει ανεκμετάλλευτος).
Σε αντίθεση με τα έργα του ανθρώπινου πολιτισμού τα φυτά επέζησαν για χιλιάδες χρόνια και μπορούν να ζήσουν για πολλές χιλιετηρίδες ακόμα, χάρη στη μοναδική φυσική τους ικανότητα για ανανέωση, αν η ύπαρξη τους δεν απειληθεί σοβαρά από τον σημερινό μας πολιτισμό. Σύμφωνα με έρευνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προστασία της φύσης, στην Ελλάδα 53 είδη φυτών κινδυνεύουν με εξαφάνιση και όταν έχουμε να κάνουμε με ενδημικά ή σπάνια ο αφανισμός είναι τελειωτικός. Για το λόγο αυτό όσοι αγαπούν αυτόν τον τόπο, την ιστορία του και την θαυμαστή του φύση δεν πρέπει να φέρονται στα αγριολούλουδα και στα φυτά με τρόπο ληστρικό. Πολλές φορές μια καλή φωτογραφία είναι προτιμότερη από ένα ζωντανό λουλούδι που θα ξεραθεί μέσα σε λίγες ώρες. Αν πάλι είστε από αυτούς που θέλουν να απολαμβάνουν τις πραγματικά μαγικές ιδιότητες των φυτών μπορείτε κάλλιστα να τα καλλιεργήσετε.
Βέβαια η προστασία προϋποθέτει και γνώση. Αν δεν γνωρίζεις πως λειτουργεί το φυσικό περιβάλλον μάλλον είναι δύσκολο να το αγαπήσεις και να το διατηρήσεις. Μέσα στις προθέσεις του τμήματος αυτού της ιστοσελίδας του Ε.Ο.Π.Σ.Σ δεν είναι να κάνει τον επισκέπτη της ειδικό στο να μπορεί να μελετά για παράδειγμα την Arbutus unedo -η γνωστή μας κουμαριά, ή το Dianthus deltoides-το αγριογαρύφαλλο, αλλά να γνωρίσει καλύτερα τον κόσμο των φυτών που μπορεί με την πρώτη ματιά να φαίνεται απαθής και ατάραχος, είναι όμως ένας κόσμος που αποτελείται από υπάρξεις που ζούν, αναπνέουν και επικοινωνούν και είναι πάντα διαθέσιμες και ικανές να συνεργαστούν μαζί μας. Και αυτό να είστε σίγουροι είναι ένα πρώτο καλό βήμα για την διατήρησή τους.